{"id":5251,"date":"2023-08-11T11:37:57","date_gmt":"2023-08-11T09:37:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/?page_id=5251"},"modified":"2023-11-14T15:05:20","modified_gmt":"2023-11-14T14:05:20","slug":"caja","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/caja\/","title":{"rendered":"Caja"},"content":{"rendered":"<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-5251-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/13-Antiguo-Dueno-de-las-Flechasfragm-1.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/13-Antiguo-Dueno-de-las-Flechasfragm-1.mp3\">https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/13-Antiguo-Dueno-de-las-Flechasfragm-1.mp3<\/a><\/audio>\n<p><strong>Caja chayera<\/strong><br \/>\n<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-4380 alignleft\" src=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/instrCaja.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/instrCaja.jpg 300w, https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/instrCaja-150x150.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 285px) 100vw, 285px\" \/>De caja (Spaans voor &#8216;doos&#8217; of &#8216;kist&#8217;) is een platte trom, gemaakt van een lichte houtsoort, bijvoorbeeld cactushout. Hij is ongeveer 10 cm hoog en ca 33 cm in doorsnee. Aan beide zijden is hij bespannen met dierenhuid, vaak van geit of schaap. De twee membranen van dierenhuid worden bevestigd met twee dunne houtringen, die binnen de trom vallen (de arquitos) en aan elkaar zitten met in zigzagvorm gespannen touw, uitlopend in een lus die het handvat van de trommel vormt.<br \/>\nDe speler slaat met een stok, de guastana, op de bovenste membraan. De onderste vibreert dan mee. De guastana is aan de bovenkant bekleed met leer of doek. Over de onderste membraan is meestal een dunne streng gespannen, de chirlera, gemaakt van paardenhaar, touw of catgut. De chirlera geeft het typische ratelende geluid van de caja doordat hij tegen de membraan aan slaat als die trilt. Je kunt de chirlera meer of minder aanspannen of juist weglaten, wat een heel droog geluid geeft.<br \/>\nMeestal wordt de trom bespeeld met \u00e9\u00e9n stok, met de rechter hand. Soms met twee, maar vaker wordt met de andere hand een ander instrument bespeeld, bijvoorbeeld een fluit.<br \/>\nOm de caja op toon te brengen moeten de membranen losgemaakt worden, vochtig gemaakt en weer opnieuw om de arquitos gespannen worden .<\/p>\n<p>Het instrument werd al v\u00f3\u00f3r de Inca&#8217;s gebruikt, ook in de andere Andeslanden, mogelijk door vrouwen in maanriten. In La Rioja is hij tegenwoordig vooral tijdens het carnaval (chaya) te horen. Caja chayera betekent dus ongeveer &#8216;carnavalskist&#8217;.<br \/>\nDe caja wordt ook wel <strong>huancara<\/strong> of huankara genoemd, een woord uit de Aymar\u00e1-taal. Het is dan vaak een wat groter type. Andere termen zijn <strong>caja vallista<\/strong> (trom van de bergdalen), <strong>tambor<\/strong> of <strong>tinya<\/strong> (in de quechua-taal). In de Spaanse flamencomuziek wordt de term caja gebruikt voor de caj\u00f3n peruano, de Peruaanse kist. Dat kan verwarring geven.<br \/>\nDe caja wordt gebruikt in het hele noordwesten van Argentini\u00eb, vooral in de ritmes <a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/chaya\/\">chaya<\/a> en <a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/baguala-en-vidala\/\">baguala<\/a>. In de chaya wordt de caja vaak vervangen door de toegankelijker bombo.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4427\" src=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/knopVideokl.jpg\" alt=\"\" width=\"10\" height=\"12\" \/> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=PA8t-_e3pOA\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">huancara<\/a><br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4427\" src=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/knopVideokl.jpg\" alt=\"\" width=\"10\" height=\"12\" \/> <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TO9qPrO9QeQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">constructie<\/a> van de caja chayera<br \/>\n<img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-4426\" src=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/knopAudiokl.jpg\" alt=\"\" width=\"8\" height=\"12\" \/> Antiguo due\u00f1o de las flechas uit Cantata sudamericana van Ariel Ram\u00edrez van de <a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/cd-misa-criolla-algo\/\">cd Misa Criolla\/algo+<\/a>, huancara (en <a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/tegen-elkaar-slaan\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pezu\u00f1as<\/a>): Facundo Guevara, stem: Javier Rodr\u00edguez.<\/p>\n<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-5251-2\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/13-Antiguo-Dueno-de-las-Flechasfragm.mp3?_=2\" \/><a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/13-Antiguo-Dueno-de-las-Flechasfragm.mp3\">https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/wp-content\/uploads\/13-Antiguo-Dueno-de-las-Flechasfragm.mp3<\/a><\/audio>\n<p><a href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/trommels\/\"><em>Trommels<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Caja chayera De caja (Spaans voor &#8216;doos&#8217; of &#8216;kist&#8217;) is een platte trom, gemaakt van een lichte houtsoort, bijvoorbeeld cactushout. Hij is ongeveer 10 cm hoog en ca 33 cm in doorsnee. Aan beide zijden is hij bespannen met dierenhuid, vaak van geit of schaap. De twee membranen van dierenhuid worden bevestigd met twee dunne &#8230; <a title=\"Caja\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/caja\/\" aria-label=\"Lees meer over Caja\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5251","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5251"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5900,"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5251\/revisions\/5900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.argentijnsemuziek.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}